Tìm hiểu Châu bản Triều Nguyễn di sản được Unesco công nhận

Châu bản triều Nguyễn có giá thông tin phong phú, phản ánh toàn bộ lịch sử, đời sống kinh tế xã hội, con người Việt Nam thời kỳ phong kiến, là khối tài liệu hành chính duy nhất còn lưu giữ được thông tin của một vương triều. Cùng bài viết tìm hiểu thêm về châu bản triều nguyễn, tác phẩm đã được UNESCO công nhận.

Khái niệm châu bản Triều Nguyễn

Châu bản triều Nguyễn là tập hợp toàn bộ các văn bản hành chính của triều Nguyễn từ khi vua Gia Long lên ngôi (1802) cho đến khi vua Bảo Đại thoái vị (1945). Châu bản triều Nguyễn bao gồm các phụng thượng dụ, chiếu, chỉ dụ,tập tấu, sớ, tư trình, bẩm, truyền, sai, phó, khiển… được đích thân vua ngự phê bằng mực màu son.

Châu bản triều Nguyễn – Di sản tư liệu được UNESCO công nhận

Với những giá trị đặc sắc về nội dung và hình thức như tính độc đáo, tính xác thực, tầm ảnh hưởng quốc tế. Sáng 30/7/2014 Bộ Nội vụ đã tổ chức Lễ đón Bằng Di sản tư liệu Châu Bản triều Nguyễn thuộc Chương trình Ký ức Thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương do UNESCO công nhận  tại Trung tâm Hội nghị quốc tế, Hà Nội.  bản triều Nguyễn (2009), 82 Bia đá Tiến sĩ tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám (2010) và Mộc bản chùa Vĩnh.Như vậy, Châu bản triều Nguyễn là di sản tư liệu thế giới thứ 4 của Việt Nam được UNESCO công nhận. Những di sản UNESCO đã công nhận là di sản tư liệu thế giới : 82 bia đá Tiến sĩ tại Văn – Quốc Tử Giám, Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm Mộc bản triều Nguyễn.

Có thể nói rằng: Châu bản triều Nguyễn là tư liệu lịch sử quý giá với thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng . Tại buổi lễ trao bằng di sản tư liệu Châu bản triều Nguyễn  Bà Katherine Muller – Marine đã chúc mừng và  bày tỏ lòng biết ơn  những người tham gia tuyên truyền, quảng bá và giữ gìn tư liệu quý giá, bà cho rằng Châu bản triều Nguyễn có ý nghĩa quan trọng với bất kì ai, vì nó đưa chúng ta về ngược dòng lịch sử qua đó tiếp cận với nền chính trị, văn hóa, những dấu ấn lịch sử lâu dài về văn hóa, khoa học, và những dấu ấn này ngày nay vẫn rất mạnh mẽ .

Châu bản triều Nguyễn – bằng chứng trong việc khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa, Trường Sa”.

 Châu bản lưu giữ các thông tin đa dạng về lịch sử, tư tưởng chính trị, chủ trương chính sách của triều Nguyễn , tình hình mọi mặt của đất nước. Châu bản triều Nguyễn là nguồn sử liệu gốc duy nhất có bút tích phê duyệt trực tiếp của các hoàng đế còn lưu giữ, độc bản gắn với một giai đoạn lịch sử nhiều biến động Việt Nam. 

Ngoài sự ghi nhận đối với giá trị văn bản, tư liệu mà còn là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với các chứng cứ lịch sử, pháp lý về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo  Trường Sa, Hoàng Sa.

Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ VHTT&DL nhấn mạnh: “Châu bản triều Nguyễn mang giá trị lịch sử vô giá về chủ quyền lãnh thổ, biển đảo,biên giới, của đất nước ta, việc  được UNESCO công nhận là di sản tư liệu thế giới làm tăng thêm giá trị của Châu bản triều Nguyễn trong việc khẳng định chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam đối với Trường Sa, Hoàng Sa”. Như vậy Châu bản triều Nguyễn không chỉ là bằng chứng lịch sử , pháp lý mà còn có giá trị về mặt văn hóa khẳng định chủ quyền Biển Đảo Việt Nam.

Châu bản đã thể hiện chủ quyền mạnh mẽ của triều Nguyễn đối với Hoàng Sa, Trường Sa, từ việc cử các đoàn thuyền, đến việc thám hiểm, đo đạc. Đây là phát hiện mang nét thú vị . Có thể nói: “Tư liệu Châu Bản Triều Nguyễn đã nâng tầm quản lý Hoàng Sa,Trường Sa lên vị thế cao nhất , đưa vị thế chủ quyền của Hoàng Sa, Trường Sa vươn tầm ra thế giới”.

Hơn thế nữa, Châu bản triều Nguyễn còn mang tính xác thực cao vì được ban hành và tiếp nhận, xử lý bởi chính các Hoàng đế triều Nguyễn.“Đây là di sản mà nhà nước nên đầu tư để bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị của di sản để  toàn bộ cộng đồng được xem. Hiện nay chúng ta đã bước vào thời kỳ công nghệ chúng ta nên tạo những công cụ hỗ trợ cho người đọc tìm kiếm trên nền công nghệ”.

Về vấn đề này, chúng ta nên biết cần “Liên tục duy trì thông tin về Châu bản trên các trang điện tử, tổ chức được các sự kiện trực tiếp, hoặc tổ chức triển lãm ảo 3D Giáo dục triều Nguyễn qua Di sản tư liệu Châu bản – Mộc bản”.