Di sản công trình kiến trúc Việt Nam

Ở Việt Nam, mỗi di sản kiến trúc được coi như là một chứng nhân lịch sử của dân tộc. Hôm nay chúng ta cùng hãy tìm hiểu một số di sản công trình kiến trúc nổi tiếng tại Việt nam.

1. Hồ Hoàn KIếm và đền Ngọc Sơn

Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn, thuộc địa bàn quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. 

Hồ Hoàn Kiếm, tức hồ Gươm – dấu tích của một khúc sông Nhị Hà xưa, là thắng cảnh nổi tiếng của Thủ đô. Tên hồ gắn với truyền thuyết về Lê Lợi – Sau khi cuộc kháng chiến trường kỳ chống quân Minh giành thắng lợi, một hôm, vua Lê Thái Tổ chơi thuyền trên hồ, bỗng thấy một con rùa lớn nổi lên mặt nước đòi lại gươm báu. Ngài rút gươm trả và rùa thần ngậm lấy gươm lặn xuống nước. Từ đó, hồ có tên gọi là Hồ Gươm hay Hồ Hoàn Kiếm.

Đền Ngọc Sơn không chỉ là một di tích tín ngưỡng, mà một thời còn là nơi sinh hoạt của Hội Hướng thiện, một tổ chức tập hợp được nhiều nhà Nho yêu nước đương thời, như Nguyễn Văn Siêu (1799 – 1870), Vũ Tông Phan (1800 – 1851) để tuyên truyền, giáo dục điều thiện cho quần chúng, tổ chức in nhiều loại sách, như sách thuốc, kinh của đạo Giáo, sách luận về tín ngưỡng… Khi Pháp chiếm Hà Nội, nhiều hội khác, như Lạc Thiện, Tập Thiện, An Lạc cũng lấy đền Ngọc Sơn làm cơ sở tuyên truyền chủ trương chống Pháp. Những năm đầu của thế kỷ XX, Nguyễn Thượng Hiền, Lương Văn Can, đã cho xây kinh đàn để giảng kinh tại đây. Nhiều nhà trí thức đã lập ra một số tổ chức và công khai kêu gọi nhân dân đoàn kết yêu nước, mà tiêu biểu là phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục…

Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn bao gồm hồ Hoàn Kiếm, đền Ngọc Sơn và khu tưởng niệm vua Lê.

1. Quần thể di tích cố đô Huế

Quần thể di tích cố đô Huế trải qua gần 400 năm lịch sử từ năm 1558 đến năm 1945. Kinh đô Huế đã từng là Thủ phủ của 9 đời chúa Nguyễn ở Đàng Trong, là Kinh đô của triều đại Tây Sơn, rồi trở thành Kinh đô của quốc gia thống nhất dưới 13 triều vua Nguyễn.

Bố cục và tổng thể kiến trúc của quần thể di tích cố đô Huế rộng khoảng 500ha, được giới hạn bởi 3 vòng thành theo thứ tự ngoài lớn, trong nhỏ, gồm: Kinh Thành, Hoàng Thành và Tử Cấm Thành. Đây là nơi được chọn là đất định đô nên việc xây dựng dựa theo các yếu tố phong thủy, ngũ hành rất quan trọng, góp phần tạo nên sự ổn định và hưng thịnh cho cả triều đại và quốc gia.

Quần thể di tích cố đô Huế nằm giữa lòng Huế, bên bờ Bắc của con sông Hương dùng dằng chảy xuyên qua từ Tây sang Đông, hệ thống kiến trúc biểu thị cho quyền uy của chế độ trung ương tập quyền Nguyễn vẫn đang sừng sững trước bao biến động của thời gian. 

Khu Di tích cố đô Huế đã được công nhận là Di sản văn hóa thế giới vào năm 1993

2. Phố cổ Hội An

Phố cổ Hội An là một thành phố nổi tiếng của tỉnh Quảng Nam, một phố cổ giữ được gần như nguyên vẹn với hơn 1000 di tích kiến trúc từ phố xá, nhà cửa, hội quán, đình, chùa, miếu, nhà thờ tộc, giếng cổ… đến các món ăn truyền thống, tâm hồn của người dân nơi đây. Phố cổ Hội An đã được UNESCO công nhận là di sản văn hoá thế giới vào tháng 12 năm 1999.

Theo tài liệu thống kê, hiện nay Hội An có 1.360 di tích, danh thắng. Riêng các di tích được phân thành 11 loại gồm: 1.068 nhà cổ, 19 chùa, 43 miếu thờ thần linh, 23 đình, 38 nhà thờ tộc, 5 hội quán, 11 giếng nước cổ, 1 cầu, 44 ngôi mộ cổ. Trong khu vực đô thị cổ có hơn 1.100 di tích.

Hội An từng là trung tâm mậu dịch quốc tế trên hành trình thương mại Đông – Tây, là một thương cảng phồn thịnh nhất của Đàng Trong trong triều đại các chúa Nguyễn. Phố cổ vẫn bảo tồn gần như nguyên trạng một quần thể di tích kiến trúc cổ gồm nhiều công trình nhà ở, hội quán, đình chùa, miếu mạo, giếng, cầu, nhà thờ tộc, bến cảng, chợ… những con đường nho nhỏ chạy ngang dọc tạo thành các ô vuông kiểu bàn cờ.

Hội An Đây được xem như một bảo tàng sống về kiến trúc và lối sống đô thị, đây là trường hợp duy nhất ở Việt Nam và cũng hiếm thấy trên thế giới. 

Các di sản công trình kiến trúc Việt nam với quy mô dù lớn hoặc nhỏ đều chứa những giá trị lịch sử riêng của dân tộc. Vì vậy cần thiết phải gìn giữ và bảo vệ để các di sản kiến trúc để không bị lãng quên, lạc lõng trong một không gian đô thị hiện đại.